Φίλιππος ο Ακαρνάν

Γιατρός της αρχαιότητας, καταγόμενος πιθανόν από την αρχαία Μεδεών (δίπλα στην σημερινή Κατούνα), μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Ακαρνανίας.

Μαθητής των απογόνων του Ιπποκράτη, οι οποίοι είχαν δράσει στη μακεδονική πρωτεύουσα Πέλλα. Είχε τόσο διακριθεί στην ιατρική τέχνη, ώστε ο Βασιλιάς της Μακεδονίας  Φίλιππος τον προσκάλεσε, προκειμένου να γίνει ένας από τους προσωπικούς γιατρούς του μικρού του γιου Αλέξανδρου.

 Δείτε το βίντεο

Είχε μάλιστα νοσηλεύσει τον νεαρό διάδοχο και γνώριζε τη φύση του. Όταν ξεκίνησε η εκστρατεία στην Ασία, ο Φίλιππος ο

Ακαρνάν στρατολογήθηκε να ακολουθήσει ως στρατιωτικός γιατρός, μαζί με άλλους συναδέλφους του. Εθεωρείτο μέλος της τιμητικής τάξης των Εταίρων (των "συντρόφων" του βασιλιά), κατέχοντας μάλιστα εξέχουσα θέση στην αυλή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οι πηγές, όπως ο Πλούταρχος, τον αναφέρουν ως έναν από τους πιο αγαπημένους και έμπιστους φίλους του Αλεξάνδρου. Ως προσωπικός ιατρός, είχε άμεση πρόσβαση στη σκηνή του βασιλιά, προνόμιο που είχαν ελάχιστοι από την ανώτατη μακεδονική αριστοκρατία. Δεν ήταν απλώς ένας "υπάλληλος", αλλά ακολουθούσε τον Αλέξανδρο ως σύντροφος σε όλη τη διάρκεια της ασιατικής εκστρατείας, προσφέροντας τις υπηρεσίες του και σε άλλες κρίσιμες στιγμές, όπως στην πολιορκία της Γάζας. Βασικό του καθήκον ήταν να παρέχει τις γνώσεις του και τις υπηρεσίες του προς τον μεγάλο στρατηλάτη. Προφανώς το κατάφερε, αφού γνωρίζουμε από την ιστορία, πως ο Αλέξανδρος είχε τραυματιστεί σοβαρά πολλές φορές, αλλά πάντοτε ανάρρωνε ταχύτατα και συνέχιζε να ηγείται της μεγάλης εκστρατείας.

Πολύ γνωστή είναι η ιστορία, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος στη Μικρά Ασία ύστερα από μπάνιο στα παγωμένα νερά του ποταμού Κύδνου, κινδύνευσε να πεθάνει, ο Φίλιππος ετοίμασε αμέσως το σωτήριο φάρμακο. Εκτός από γιατρός λοιπόν, ήταν και φαρμακοποιός, όπως όλοι οι γιατροί της εποχής. Ο στρατηγός Παρμενίων, καχύποπτος για τη δράση του φαρμάκου, με γράμμα πληροφόρησε τότε τον Αλέξανδρο ότι ο γιατρός του, ήταν σίγουρα πληρωμένος από τον  Πέρση βασιλιά Δαρείο και είχε σκοπό να τον δηλητηριάσει. Τον συμβούλευσε λοιπόν μέσα από την επιστολή του, να μην πάρει τα φάρμακά που είχε ετοιμάσει ο Ακαρνάνας γιατρός. Ο Μέγας Αλέξανδρος διάβασε την επιστολή του στρατηγού του και αμέσως, για να δείξει εμπιστοσύνη στο γιατρό του, το έδωσε στο Φίλιππο, ενώ ταυτόχρονα με το άλλο χέρι έπινε το φάρμακο (!)…Τόσο πολύ τον εμπιστευόταν!!

Το φάρμακο ενήργησε, ο πυρετός υποχώρησε κι ο Αλέξανδρος ήταν έτοιμος να ηγηθεί των ανδρών του.

Εκτός από το πασίγνωστο περιστατικό στην Κιλικία, ο Φίλιππος ο Ακαρνάν συνέχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον Μέγα Αλέξανδρο ως ο πλέον έμπιστος χειρουργός και ιατρός του κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Η πιο σημαντική καταγεγραμμένη παρέμβασή του μετά την Κιλικία ήταν στην πολιορκία της Γάζας (332 π.Χ.). Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, ο Αλέξανδρος τραυματίστηκε σοβαρά στον ώμο από ένα βέλος Ναβαταίου (ή καταπέλτη) που διαπέρασε την ασπίδα και τον θώρακά του. Σύμφωνα με τον ιστορικό Κούρτιο Ρούφο, ο Φίλιππος ήταν αυτός που ανέλαβε τη δύσκολη χειρουργική επέμβαση για να αφαιρέσει το βέλος και να περιποιηθεί το βαθύ τραύμα, επιτρέποντας στον βασιλιά να αναρρώσει γρήγορα.

Ως αρχίατρος, δεν φρόντιζε μόνο τον Αλέξανδρο. Ήταν υπεύθυνος για τη διαχείριση πυρετών και πεπτικών διαταραχών που μάστιζαν τον στρατό λόγω των δύσκολων κλιματικών συνθηκών και της κακής ποιότητας νερού κατά την προέλαση στην Ασία. Συμβούλευε για την προμήθεια βοτάνων και φαρμακευτικών σκευασμάτων, καθώς και για τη συντήρηση των χειρουργικών εργαλείων που ήταν απαραίτητα για τις μάχες. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Φίλιππος παρέμεινε στο πλευρό του Αλεξάνδρου μέχρι το τέλος. Αν και σε μεταγενέστερους σοβαρούς τραυματισμούς (όπως στην Ινδία) αναφέρονται και άλλοι γιατροί (π.χ. ο Κριτόβουλος), ο Φίλιππος παρέμεινε ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που ο Αλέξανδρος εμπιστευόταν τυφλά σε θέματα ζωής και θανάτου. 

Για το τέλος και τον θάνατο του Φιλίππου, δεν υπάρχει κάποια άλλη μαρτυρία, παρά μόνον ότι ο Αλέξανδρος  τίμησε αυτόν και την οικογένειά του με πλούσια δώρα.